Đại dịch Covid-19 đã khiến người lao động hiện nay thay đổi quan điểm về những giá trị ưu tiên khi đi làm. Bên cạnh yếu tố lương, họ ngày càng quan tâm đến môi trường làm việc, sự cân bằng giữa công việc – cuộc sống, đáng chú ý là xu hướng chuyển đổi bền vững với việc làm xanh đang tăng cao…
Thay đổi những giá trị ưu tiên khi đi làm
Theo Tổng cục Thống kê, tính đến hết quý 1/2023, lực lượng lao động từ 15 tuổi trở lên của cả nước là 52,2 triệu người, tăng 88,7 nghìn người so với quý trước và tăng hơn một triệu người so với cùng kỳ năm trước.
Trao đổi với VnEconomy, ông Nguyễn Xuân Sơn, Giám đốc Vận hành, Dịch vụ Khoán việc & Cho thuê lại lao động, ManpowerGroup Việt Nam nhìn nhận, cơ cấu lao động Việt nam trong những năm gần đây có sự gia tăng đáng kể từ những lao động thế hệ Gen Z, ước tính sẽ chiếm gần 1/3 dân số trong độ tuổi lao động đến năm 2025 và sẽ trở thành lực lượng lao động chủ chốt tại Việt Nam (27%).
Tuy nhiên, tình trạng thiếu hụt nhân tài tiếp tục xuất hiện trong một số ngành, đặc biệt là công nghệ thông tin, năng lượng tái tạo, logistics... “Không chỉ thiếu về số lượng, Việt Nam cũng đang rất khát nhân lực có chất lượng cao”, ông Sơn nhận định.
Báo cáo của ManpowerGroup cũng chỉ ra rằng, đang có sự chênh lệch lớn về trình độ lao động, chỉ 11% trong số này đạt trình độ chuyên môn ở mức cao. Việt Nam cũng đang là quốc gia có số lượng lao động có đủ trình độ tiếng Anh đáp ứng yêu cầu công việc ở mức thấp tại Khu vực Đông Nam Á. Tỷ lệ này chỉ ở mức 5%, thấp hơn nhiều so với các nước không nói tiếng Anh trong khu vực như Indonesia (10%), Malaysia (21%), hay Thái Lan (27%).
“Đại dịch đã khiến người lao động hiện nay thay đổi quan điểm về những giá trị ưu tiên khi đi làm. Bên cạnh yếu tố lương, họ ngày càng quan tâm đến môi trường làm việc, văn hóa doanh nghiệp, chế độ đào tạo, an toàn – sức khỏe, sự cân bằng giữa công việc – cuộc sống…”, ông Sơn chia sẻ.
Theo nghiên cứu của ManpowerGroup, 61% người lao động nghĩ rằng các công việc có tính linh hoạt sẽ giúp họ cân bằng tốt hơn. Đặc biệt, có hơn 1/3 người được hỏi (31%) sẵn sàng nhận vị trí khác nếu điều đó giúp công việc và cuộc sống cân bằng tốt hơn.
Việc làm xanh là xu hướng tất yếu
Theo các chuyên gia, sau dịch Covid-19 đã có sự biến động rất mạnh mẽ của lực lượng lao động, đặc biệt là việc ứng dụng công nghệ thông tin vào trong hoạt động sản xuất kinh doanh. Do đó, trong thời gian tới, các doanh nghiệp tuyển dụng lao động cũng hướng vào nhóm đối tượng có thể làm việc ứng dụng dụng nhiều công nghệ thông tin. Các công việc mới sau dịch cũng có những chuyển đổi nhất định, nhất là xu hướng chuyển đổi bền vững với việc làm xanh đang tăng cao.
Tại Việt Nam, TS. Nguyễn Hoàng Hà cho rằng, phát triển kinh tế thường ảnh hưởng trực tiếp đến cơ hội việc làm cho lực lượng lao động, trong bối cảnh Việt Nam đang tích cực chuyển đổi số cấp quốc gia với nền tảng số hóa, đồng thời với việc phát triển kinh tế xanh, nhiều cơ hội việc làm mới cho thanh niên sẽ được kiến tạo ở nhiều ngành và địa phương trong cả nước.
Tuy nhiên, thách thức đặt ra là các chính sách tạo việc làm thông qua giáo dục, đào tạo và đào tạo lại đã theo kịp tiến trình phát triển hay chưa? Do đó, chú trọng đào tạo lại, đào tạo thường xuyên cho lực lượng lao động, nhằm thích ứng với đổi mới công nghệ và yêu cầu của nền kinh tế số, kinh tế xanh, kinh tế tuần hoàn, góp phần xây dựng đội ngũ lao động lành nghề là yêu cầu cấp thiết.
