Trong bối cảnh chuyển đổi số và trí tuệ nhân tạo (AI) đang làm thay đổi nhu cầu tuyển dụng, sinh viên cần được trang bị đồng bộ kiến thức chuyên môn, kỹ năng công nghệ, ngoại ngữ và hiểu biết pháp luật lao động để sẵn sàng tham gia thị trường lao động. Đây là nội dung được Báo Hànộimới đề cập trong bài viết “Lấp khoảng trống kỹ năng giúp sinh viên có việc làm ngay”, đăng ngày 26/10/2026.
Hình ảnh: Quang cảnh ngày hội việc làm năm 2026 tại Trường cao đẳng nghề Công nghiệp Hà Nội (Ảnh: HNIVC)
Nhận diện khoảng trống kỹ năng của sinh viên
Theo Báo Hànộimới, Hà Nội đang thúc đẩy phát triển công nghệ, đổi mới sáng tạo, trí tuệ nhân tạo, công nghiệp bán dẫn và kinh tế xanh, đặt ra yêu cầu ngày càng cao đối với chất lượng nguồn nhân lực. Trong khi doanh nghiệp đẩy mạnh đầu tư công nghệ và tái cấu trúc hoạt động, người lao động cũng cần liên tục học hỏi, cập nhật kiến thức và nâng cao kỹ năng để thích ứng.
Nhận định về thực trạng này, ông Nguyễn Vinh Trường - Trưởng phòng Phân tích - Dự báo thị trường lao động, Trung tâm Dịch vụ việc làm Hà Nội cho biết, sinh viên đại học tại Hà Nội nhìn chung có kiến thức chuyên môn và khả năng tiếp cận công nghệ tốt, nhưng mức độ đáp ứng yêu cầu tham gia thị trường lao động chưa đồng đều. Một bộ phận sinh viên còn thiếu những kỹ năng cần thiết để chuyển hóa kiến thức thành năng lực làm việc thực tế.
Đáng chú ý, theo ông Nguyễn Vinh Trường, sinh viên cần quan tâm hơn đến kiến thức pháp luật lao động, đặc biệt là các quy định về hợp đồng lao động, quyền lợi và trách nhiệm của mình khi đi làm. Qua khảo sát, nhiều sinh viên tập trung vào chuyên môn nhưng chưa tìm hiểu đầy đủ những nội dung cơ bản của Bộ luật Lao động, Luật Việc làm, Luật Công đoàn cũng như cách vận dụng kiến thức pháp luật trong quá trình tìm kiếm việc làm.
Bên cạnh đó, những hạn chế về giao tiếp, làm việc nhóm, quản lý thời gian, giải quyết tình huống thực tế và khả năng sử dụng ngoại ngữ cũng có thể ảnh hưởng đến khả năng thích nghi của sinh viên khi bước vào môi trường làm việc chuyên nghiệp. Thực tế này cho thấy, bằng cấp và kiến thức chuyên ngành vẫn là nền tảng quan trọng, nhưng để đáp ứng yêu cầu tuyển dụng, sinh viên cần chủ động hoàn thiện thêm các kỹ năng nghề nghiệp và hiểu biết về thị trường lao động.
Ba xu hướng kỹ năng định hình cơ hội nghề nghiệp
Từ thực tiễn khảo sát thị trường lao động, ông Nguyễn Vinh Trường chia sẻ ba thông điệp đáng chú ý về xu hướng tuyển dụng, gồm “Skill First”, “Hybrid Skill” và “Money Skill”.
Thứ nhất, “Skill First” – ưu tiên kỹ năng. Nhà tuyển dụng ngày càng chú trọng năng lực thực tế, sản phẩm công việc và kết quả có thể đánh giá, thay vì chỉ dựa vào bằng cấp hoặc danh tiếng cơ sở đào tạo. Điều này đòi hỏi sinh viên phải chứng minh được khả năng vận dụng kiến thức để giải quyết những nhiệm vụ cụ thể.
Thứ hai, “Hybrid Skill” – kết hợp nhiều nhóm kỹ năng. Lợi thế nghề nghiệp được tạo nên từ sự kết hợp giữa chuyên môn, công cụ số và kỹ năng mềm. Người lao động không chỉ cần giỏi lĩnh vực của mình mà còn phải biết phối hợp, giao tiếp, xử lý thông tin và ứng dụng công nghệ để nâng cao hiệu quả công việc.
Thứ ba, “Money Skill” – kỹ năng tạo lợi thế về thu nhập. Theo nhận định được Báo Hànộimới dẫn lại, ngoại ngữ và kỹ năng ứng dụng AI có thể tạo ra khác biệt đáng kể về thu nhập.
Những nhận định này cho thấy, việc đầu tư vào kỹ năng cần được thực hiện có định hướng, gắn với yêu cầu của ngành nghề và nhu cầu thực tế của doanh nghiệp. Sinh viên nên chủ động cập nhật công nghệ, rèn luyện ngoại ngữ, phát triển kỹ năng mềm và xây dựng năng lực thích ứng để mở rộng cơ hội việc làm.
Gắn đào tạo với thực tiễn, tăng khả năng có việc làm sau tốt nghiệp
Theo ông Nguyễn Vinh Trường, mô hình đào tạo gắn với doanh nghiệp, trong đó sinh viên được tham gia thực tập và tiếp cận công việc thực tế ngay trong quá trình học, có ý nghĩa quan trọng đối với việc thu hẹp khoảng cách giữa đào tạo và tuyển dụng.
Thông qua mô hình này, người học có cơ hội tiếp xúc với công nghệ mới, hiểu rõ yêu cầu công việc và rèn luyện tác phong nghề nghiệp. Doanh nghiệp cũng có điều kiện tham gia vào quá trình đào tạo, góp phần giúp sinh viên phát triển những năng lực sát với nhu cầu sử dụng lao động.
Bên cạnh việc tăng cường thực hành, các cơ sở giáo dục cần chú trọng đào tạo kỹ năng số, ngoại ngữ, giao tiếp và làm việc nhóm; đồng thời đưa kiến thức pháp luật lao động, kỹ năng tìm việc và kỹ năng phỏng vấn vào các hoạt động hướng nghiệp. Việc theo dõi tình hình việc làm, khả năng thích nghi của sinh viên sau tốt nghiệp cũng là cơ sở để nhà trường điều chỉnh chương trình đào tạo phù hợp hơn với thực tiễn.
Về phía sinh viên, quá trình chuẩn bị nghề nghiệp nên được bắt đầu từ sớm thông qua việc tìm hiểu nhu cầu tuyển dụng, tham gia thực tập, tích lũy kinh nghiệm, hoàn thiện hồ sơ ứng tuyển và chủ động cập nhật những kỹ năng còn thiếu.
Trung tâm Dịch vụ việc làm Hà Nội đồng hành cùng sinh viên
Để hỗ trợ sinh viên tiếp cận thị trường lao động, Trung tâm Dịch vụ việc làm Hà Nội đã phát hành Bản tin Bức tranh thị trường lao động Hà Nội năm 2026 phiên bản dành cho sinh viên, cung cấp thông tin về xu hướng thị trường, định hướng nâng cao kỹ năng và phát triển năng lực nghề nghiệp.
Theo thông tin được Báo Hànộimới phản ánh, ông Nguyễn Vinh Trường cũng đề xuất các cơ sở giáo dục chủ động phối hợp với Trung tâm Dịch vụ việc làm Hà Nội tổ chức ngày hội việc làm, bố trí các đoàn tư vấn hướng nghiệp và tiếp nhận thông tin dự báo kỹ năng theo nhóm ngành. Đây là những hoạt động giúp sinh viên tiếp cận nhu cầu tuyển dụng thực tế, đồng thời hỗ trợ nhà trường định hướng đào tạo sát hơn với yêu cầu của doanh nghiệp.
Thông qua các phiên giao dịch việc làm, ngày hội việc làm và hoạt động tư vấn, sinh viên có cơ hội tìm hiểu vị trí tuyển dụng, điều kiện làm việc, yêu cầu về trình độ và kỹ năng; từ đó chủ động lựa chọn công việc phù hợp với năng lực và định hướng nghề nghiệp. Song song với đó, Cổng thông tin việc làm thành phố Hà Nội tại địa chỉ https://congvieclam.hanoi.gov.vn là kênh thông tin hỗ trợ sinh viên tra cứu cơ hội việc làm, tìm hiểu yêu cầu tuyển dụng và chủ động kết nối với thị trường lao động.
Trong bối cảnh yêu cầu tuyển dụng không ngừng thay đổi, việc kết hợp giữa đào tạo thực tiễn, cập nhật thông tin thị trường và chủ động nâng cao kỹ năng sẽ góp phần giúp sinh viên rút ngắn quá trình tìm việc, tăng khả năng thích ứng và phát triển nghề nghiệp bền vững.
Nguồn tham khảo: Báo Hànộimới, Trần Oanh, “Lấp khoảng trống kỹ năng giúp sinh viên có việc làm ngay”, ngày 26/10/2026. Đọc bài viết gốc tại đây.
Hằng Nga, Phòng Phân tích – Dự báo thị trường lao động
