Chào bạn, Thắng đây.
Nội dung bạn cung cấp liên quan đến một văn bản quy phạm pháp luật rất quan trọng, ảnh hưởng trực tiếp đến quyền lợi và nghĩa vụ của doanh nghiệp. Để tin bài này không bị khô khan như một văn bản hành chính, tôi sẽ biên tập lại theo hướng phân tích chính sách, làm rõ các trường hợp "bất khả kháng" để doanh nghiệp dễ nắm bắt.
Tôi sẽ tuân thủ yêu cầu của bạn: Đặt tiêu đề trực tiếp cho các đoạn thay vì dùng định dạng "(Phần 1...)".
Dưới đây là nội dung chi tiết:
Tiêu đề: Từ 30/11/2025: Chính thức quy định 4 trường hợp chậm đóng BHXH không bị coi là "trốn đóng"
(Sapo): Đây là điểm mới quan trọng nhất tại Nghị định số 274/2025/NĐ-CP vừa được Chính phủ ban hành. Theo đó, các doanh nghiệp gặp rủi ro bất khả kháng như thiên tai, dịch bệnh hay tình trạng khẩn cấp sẽ được "cởi trói" về áp lực pháp lý, không bị quy kết là hành vi trốn đóng bảo hiểm xã hội (BHXH), bảo hiểm thất nghiệp (BHTN).
Nghị định 274/2025/NĐ-CP: Hành lang pháp lý nhân văn, có hiệu lực từ cuối tháng 11
Chính phủ vừa chính thức ban hành Nghị định số 274/2025/NĐ-CP, quy định chi tiết một số điều của Luật Bảo hiểm xã hội. Nghị định này tập trung giải quyết các vấn đề "nóng" gồm: xử lý việc chậm đóng, trốn đóng BHXH bắt buộc, BHTN; và quy trình giải quyết khiếu nại, tố cáo về BHXH.
Văn bản này sẽ chính thức có hiệu lực thi hành kể từ ngày 30/11/2025.
Việc ban hành Nghị định này được đánh giá là bước đi cần thiết và kịp thời. Trong bối cảnh kinh tế có nhiều biến động khó lường, ranh giới giữa việc "cố tình trốn đóng" và "bất khả kháng không thể đóng" cần được phân định rõ ràng. Điều này vừa đảm bảo tính nghiêm minh của pháp luật, vừa thể hiện tính nhân văn, chia sẻ rủi ro với cộng đồng doanh nghiệp và người sử dụng lao động.
4 trường hợp "bất khả kháng" được miễn trách nhiệm trốn đóng
Điểm đáng chú ý nhất của Nghị định nằm ở việc cụ thể hóa khoản 1 Điều 39 của Luật Bảo hiểm xã hội. Theo đó, pháp luật thừa nhận 4 nhóm nguyên nhân khách quan. Nếu người sử dụng lao động chậm đóng BHXH, BHTN vì một trong các lý do này (có xác nhận của cơ quan có thẩm quyền) thì sẽ không bị coi là trốn đóng.
Cụ thể bao gồm:
Thiên tai nghiêm trọng: Gồm các hiện tượng như bão, lũ, ngập lụt, động đất, hỏa hoạn lớn, hạn hán kéo dài và các loại thiên tai khác. Điều kiện áp dụng là các thiên tai này phải gây ảnh hưởng trực tiếp và nghiêm trọng đến hoạt động sản xuất, kinh doanh của đơn vị.
Dịch bệnh nguy hiểm: Khi có dịch bệnh nguy hiểm được cơ quan Nhà nước có thẩm quyền công bố (tương tự như bối cảnh đại dịch COVID-19 trước đây). Dịch bệnh này phải gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến hoạt động sản xuất, kinh doanh và đặc biệt là làm suy kiệt khả năng tài chính của cơ quan, tổ chức, người sử dụng lao động.
Tình trạng khẩn cấp: Các tình trạng khẩn cấp theo quy định của pháp luật gây ra những tác động đột xuất, bất ngờ, làm tê liệt hoặc gián đoạn hoạt động của cơ quan, tổ chức.
Sự kiện bất khả kháng khác: Các trường hợp khác được quy định theo pháp luật dân sự.
Quy định này giúp doanh nghiệp an tâm hơn khi đối mặt với rủi ro, tránh việc vừa bị thiệt hại tài sản do thiên tai, vừa lo sợ bị xử lý hình sự hoặc hành chính vì nợ BHXH.
Phân cấp trách nhiệm quản lý: Vai trò của Bộ Nội vụ và BHXH Việt Nam
Để Nghị định đi vào cuộc sống, Chính phủ cũng phân định rõ trách nhiệm của các cơ quan quản lý nhà nước và cơ quan thực thi.
Theo đó, Bộ trưởng Bộ Nội vụ được giao trách nhiệm hướng dẫn chi tiết và kiểm tra việc thi hành các quy định tại Nghị định này, đảm bảo sự thống nhất và minh bạch trong quá trình áp dụng.
Về phía cơ quan thực hiện, Nghị định nêu rõ Bảo hiểm xã hội Việt Nam (thuộc Bộ Tài chính) chịu trách nhiệm trực tiếp trong các khâu nghiệp vụ then chốt:
Xác định và quản lý đối tượng: Theo dõi sát sao người lao động và người sử dụng lao động thuộc diện tham gia BHXH bắt buộc, BHTN.
Đôn đốc thực hiện: Hướng dẫn doanh nghiệp lập hồ sơ đăng ký tham gia đúng quy định.
Tổ chức thu - chi: Thực hiện nghiệp vụ thu, chi BHXH, BHTN đảm bảo an toàn, đúng luật.
Giải quyết tranh chấp: Tiếp nhận và giải quyết các khiếu nại, tố cáo liên quan đến việc thực hiện chính sách BHXH, BHTN theo thẩm quyền quy định tại Nghị định này và các pháp luật liên quan.
Với sự phân định rõ ràng này, công tác quản lý thu nợ và xử lý vi phạm BHXH dự kiến sẽ trở nên chặt chẽ và hiệu quả hơn trong thời gian tới./.
--
