Trước hết, phải thừa nhận rằng, nền kinh tế hiện nay có nhiều thay đổi, đặc biệt, sự ra đời của các công nghệ mới đang định hình lại thị trường, làm thay đổi sâu sắc cơ cấu việc làm và hoạt động kinh doanh. Những tiến bộ mới nhất trong trí tuệ nhân tạo và công nghệ liên quan đang mở rộng biên giới và thực sự tăng tốc sau đại dịch Coivd-19; hay nói cách khác, với sự tăng tốc của xu hướng chuyển đổi số, “tương lai” đang đến nhanh hơn dự kiến. Bởi các công nghệ này làm thay đổi quá trình sản xuất, phân phối và tiêu dùng trên diện rộng. Qua đó, tạo ra những con đường mới, mở ra nhiều cơ hội mới cho người lao động, tạo động lực cho một nền kinh tế thịnh vượng hơn và xu hướng này sẽ định hình lại thị trường.
Cụ thể, về phương thức tiêu dùng, mua sắm đang dần trở nên dễ dàng và thuận tiện hơn với sự hỗ trợ của công nghệ trên nền tảng phương thức kinh doanh thương mại điện tử. Về sản xuất và phân phối, công nghệ đã được ứng dụng trong nhiều lĩnh vực như công nghệ tài chính Fintech, quảng cáo trực tuyến hay đặt xe công nghệ. Quá trình này tạo ra nhiều cơ hội việc làm mới, theo đó nhiều lao động và doanh nghiệp đã thành công khi nắm bắt được xu hướng của thời đại. Đây thực sự là thời cơ lớn cho những doanh nghiệp và người lao động biết nắm bắt cơ hội, chủ động sáng tạo để thích nghi với điều kiện mới.
Trong 5 năm tới, khoảng 83 triệu việc làm có thể mất đi do nhu cầu thay đổi, đồng thời cũng sẽ có 69 triệu việc làm mới được tạo ra dưới tác động của công nghệ và các xu hướng xã hội
Trong báo cáo "Xu thế thị trường lao động trong tương lai" mới đây, Ngân hàng HSBC dự báo hầu hết các thị trường lao động khắp thế giới sẽ chứng kiến tỉ lệ thất nghiệp gia tăng trong các năm 2023 và 2024. Tuy nhiên, nếu nhìn xa hơn, trong 5 năm tới, khoảng 83 triệu việc làm có thể mất do nhu cầu lao động trong một số lĩnh vực thay đổi, đồng thời cũng sẽ có 69 triệu việc làm mới được tạo ra dưới tác động của công nghệ và các xu hướng xã hội.
Những công việc được dự báo sẽ tuyển dụng nhiều trong tương lai, gồm: Chuyên viên về AI và máy học, chuyên viên về bền vững, chuyên viên về phân tích dữ liệu kinh doanh, chuyên viên về bảo mật thông tin, kỹ sư công nghệ tài chính… Những công việc được dự báo sẽ dễ bị thay thế nhất, gồm: Nhân viên an ninh bảo vệ, nhân viên thu ngân và bán vé, nhân viên dịch vụ bưu chính, giao dịch viên ngân hàng, thư ký…
Chính công nghệ đang tạo ra nhiều công việc mới. Nhiều công việc trong mảng phân tích dữ liệu lớn, công nghệ giảm thiểu tác động của biến đổi khí hậu, công nghệ quản lý môi trường, mã hóa và an ninh mạng, công nghệ sinh học, công nghệ nông nghiệp, các nền tảng và ứng dụng số hóa… được dự báo sẽ tăng trong tương lai.
Những thay đổi nêu trên của thị trường lao động sẽ mở ra cơ hội gia tăng năng suất lao động, góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế, mở ra cơ hội cho doanh nghiệp tiếp cận nhân tài ở khắp nơi trên thế giới và ngược lại, người lao động cũng có thêm lựa chọn việc làm bất kể vị trí địa lý. Quan trọng hơn, những xu hướng này cũng nhắc nhở doanh nghiệp và người lao động cần có tâm thế sẵn sàng cho những thay đổi trong tương lai.
Tóm lại, bối cảnh kinh tế hiện nay mang đến nhiều cơ hội, song cũng đặt ra nhiều thách thức cho người lao động. Sự sẵn sàng thay đổi để hội nhập và thích ứng với xu thế mới là cần thiết, đòi hỏi người lao động cần chủ động trang bị cho mình kiến thức, kỹ năng phù hợp với thời đại mới. Hay nói cách khác, người lao động phải nhanh chóng thay đổi tư duy, bắt kịp về nhận thức, nâng cao năng lực bản thân, trau dồi kỹ năng nghề nghiệp, tiệm cận nhanh với thực tiễn để vững vàng trong công việc, chủ động trong cuộc sống.
