Trong bối cảnh kinh tế toàn cầu biến động và dòng vốn đầu tư trở nên khan hiếm hơn, các start-up tại Việt Nam đang đối mặt với nhiều thách thức trong việc huy động vốn và phát triển mô hình kinh doanh. Năm 2025 được dự báo sẽ là một năm đầy khó khăn khi các nhà đầu tư ngày càng cẩn trọng hơn trong quyết định rót vốn. Theo báo cáo của quỹ đầu tư VinVentures, ba lĩnh vực có khả năng thu hút vốn cao nhất là công nghệ nông nghiệp (Agritech), công nghệ thực phẩm (Foodtech) và công nghệ tài chính (Fintech). Điều này phản ánh sự thay đổi trong chiến lược đầu tư, khi các quỹ tập trung vào những lĩnh vực có tiềm năng tăng trưởng bền vững thay vì đầu tư dàn trải.
Việt Nam hiện có khoảng 4.000 doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo, trong đó có hai “kỳ lân” và nhiều doanh nghiệp được định giá trên 100 triệu USD. Dù hệ sinh thái khởi nghiệp của Việt Nam được đánh giá là năng động và có nhiều tiềm năng phát triển, nhưng tình hình kinh tế toàn cầu không thuận lợi đã khiến các start-up phải điều chỉnh chiến lược. Theo bà Nguyễn Phi Vân, Chủ tịch Mạng lưới Đầu tư thiên thần Đông Nam Á, xu hướng start-up công nghệ đang chuyển từ việc xây dựng các nền tảng thứ ba sang phát triển các công cụ hỗ trợ doanh nghiệp tự quản trị khách hàng. Trước đây, doanh nghiệp phải phụ thuộc vào nền tảng trung gian như Shopee, Lazada hay TikTok để tiếp cận khách hàng, nhưng hiện nay, start-up công nghệ đang cung cấp các giải pháp giúp doanh nghiệp tự kiểm soát dữ liệu và tăng khả năng tương tác trực tiếp với khách hàng.
Mặc dù môi trường khởi nghiệp gặp nhiều khó khăn, lĩnh vực nông nghiệp vẫn được đánh giá là có nhiều dư địa phát triển. Anh Đặng Dương Minh Hoàng, Chủ nhiệm Mạng lưới Lương Định Của toàn quốc, cho rằng ngành nông nghiệp của Việt Nam ít chịu tác động từ cuộc chiến thương mại và vẫn có tiềm năng lớn nhờ nguồn nguyên liệu phong phú, nhân công lành nghề và chi phí sản xuất hợp lý. Tuy nhiên, việc huy động vốn từ bên ngoài trở nên khó khăn hơn bao giờ hết, buộc doanh nghiệp phải tập trung vào nội lực và sáng tạo để tìm kiếm lợi thế cạnh tranh. Thực tế, nhiều dự án khởi nghiệp trong lĩnh vực nông nghiệp đã bị hoãn tài trợ vô thời hạn, cho thấy sự thận trọng của các quỹ đầu tư.
Không chỉ nông nghiệp, lĩnh vực khởi nghiệp xanh cũng đối mặt với nhiều thách thức khi các chính sách môi trường thay đổi. Một doanh nhân chuyên đầu tư vào start-up xanh nhận định rằng những tuyên bố gần đây của Tổng thống Mỹ Donald Trump, như rút khỏi Thỏa thuận Khí hậu Paris hay ủng hộ ống hút nhựa, đã khiến các dự án kinh tế xanh gặp khó khăn hơn trong việc cạnh tranh với các sản phẩm truyền thống. Để tồn tại, các start-up trong lĩnh vực này cần có sự đột phá về công nghệ, không chỉ tập trung vào yếu tố bảo vệ môi trường mà còn phải giảm chi phí sản xuất để có thể cạnh tranh về giá.
Trong khi đó, lĩnh vực kinh doanh dịch vụ ẩm thực (F&B) vẫn có nhiều tiềm năng bất chấp khó khăn chung của thị trường. Nhiều mô hình kinh doanh trong lĩnh vực này vẫn thu hút được lượng khách lớn và tiếp tục mở rộng. Theo ông Đỗ Duy Thanh, Giám đốc Công ty Tư vấn FnB Director, các doanh nghiệp F&B thành công hiện nay chủ yếu nhờ vào chiến lược marketing mạnh mẽ trên mạng xã hội. Việc đầu tư vào thương hiệu cá nhân và thương hiệu chuỗi trên các nền tảng trực tuyến giúp các nhà hàng, quán ăn tiếp cận khách hàng hiệu quả hơn, ngay cả trong thời kỳ kinh tế khó khăn.
Nhìn chung, năm 2025 sẽ là một năm đầy thử thách đối với các start-up tại Việt Nam. Việc huy động vốn sẽ không còn dễ dàng như trước, buộc các doanh nghiệp phải tối ưu hóa mô hình kinh doanh, tận dụng công nghệ và tập trung vào những lĩnh vực có tiềm năng tăng trưởng bền vững. Các nhà sáng lập start-up không chỉ cần sáng tạo trong sản phẩm, dịch vụ mà còn phải có chiến lược kinh doanh phù hợp với bối cảnh kinh tế biến động và sự thay đổi trong cách tiếp cận của nhà đầu tư.
Nguồn sưu tầm
