Tháng 10/2025, thị trường lao động Hà Nội ghi nhận một diễn biến lạ: Số người nộp hồ sơ thất nghiệp tăng, nhưng số người thực nhận trợ cấp lại giảm. Điều này cho thấy khả năng quay lại thị trường của người lao động đang tốt lên. Tuy nhiên, một "vùng trũng" đáng lo ngại đã xuất hiện khi nhóm lao động trên 40 tuổi đang chịu sức ép đào thải mạnh mẽ từ làn sóng công nghệ và tự động hóa.
Tín hiệu lạ: Nộp hồ sơ nhiều, nhận trợ cấp ít
Theo báo cáo mới nhất từ Trung tâm Dịch vụ việc làm (DVVL) Hà Nội, bức tranh bảo hiểm thất nghiệp (BHTN) tháng 10/2025 hiện lên với những gam màu đan xen.
Điểm đáng chú ý đầu tiên là sự gia tăng về số lượng đầu vào. Số người nộp hồ sơ đề nghị hưởng trợ cấp thất nghiệp đã tăng nhẹ, từ 6.136 hồ sơ (tháng 9) lên 6.531 hồ sơ (tháng 10). Con số này phản ánh thực tế là biến động nhân sự tại các doanh nghiệp vẫn đang diễn ra, người lao động vẫn tiếp tục mất việc làm.
Tuy nhiên, ở đầu ra, số người có quyết định hưởng trợ cấp thất nghiệp lại giảm xuống, từ 5.404 hồ sơ còn 5.300 hồ sơ.
Theo các chuyên gia, đây thực chất là một tín hiệu tích cực. Nghịch lý "nộp nhiều - nhận ít" này cho thấy một bộ phận không nhỏ người lao động sau khi nộp hồ sơ đã nhanh chóng tìm được việc làm mới ngay trong thời gian chờ xét duyệt (hoặc không đủ điều kiện hưởng do đã có việc làm). Điều này chứng tỏ khả năng hấp thụ của thị trường lao động Hà Nội đang khá tốt, giúp rút ngắn thời gian thất nghiệp của người dân.
Báo động: AI và "làn sóng" đào thải lao động trung niên
Dù bức tranh chung có điểm sáng, nhưng khi đi sâu vào cơ cấu nhân khẩu học, những lo ngại bắt đầu xuất hiện.
Thứ nhất, về giới tính, lao động nữ tiếp tục là nhóm yếu thế, chiếm đa số với khoảng 61,1% tổng số người được duyệt chi trả trợ cấp (tăng nhẹ so với tháng trước).
Thứ hai, và đáng báo động hơn cả, là sự dịch chuyển trong độ tuổi thất nghiệp. Nhóm lao động "độ tuổi vàng" (25 - 40 tuổi) vẫn chiếm tỷ trọng lớn nhất (3.403 người), điều này dễ hiểu vì đây là lực lượng lao động chính. Tuy nhiên, tốc độ gia tăng thất nghiệp ở nhóm tuổi trên 40 đang ở mức báo động.
Cụ thể, số người hưởng trợ cấp ở nhóm trên 40 tuổi đã tăng vọt từ 1.566 người (tháng 9) lên 2.108 người (tháng 10).
Sự gia tăng đột biến này không phải ngẫu nhiên. Nó phản ánh áp lực việc làm đang lan rộng ra các nhóm lao động trung niên – những người có kinh nghiệm nhưng lại hạn chế về khả năng thích ứng công nghệ. Trong bối cảnh các doanh nghiệp đẩy mạnh chuyển đổi số, áp dụng Trí tuệ nhân tạo (AI) và tự động hóa vào quy trình sản xuất, kinh doanh, nhóm lao động lớn tuổi đang đứng trước nguy cơ bị thay thế cao hơn bao giờ hết.
Nỗ lực "giữ nhịp" thị trường của Trung tâm DVVL
Trước những thách thức đó, vai trò "bà đỡ" của Trung tâm DVVL Hà Nội càng trở nên quan trọng. Ông Vũ Quang Thành, Phó Giám đốc Trung tâm cho biết, đơn vị đang dốc toàn lực để kết nối cung - cầu, giúp người lao động sớm quay lại thị trường.
Trong tháng 10, các con số hoạt động của Trung tâm rất ấn tượng:
Tư vấn khổng lồ: Đã tư vấn chính sách, việc làm, học nghề cho 53.692 lượt người lao động và 1.549 lượt doanh nghiệp.
Kết nối trực tiếp: Tổ chức thành công 23 phiên giao dịch việc làm. Sự kiện thu hút 653 đơn vị tham gia với hơn 11.000 chỉ tiêu tuyển dụng. Kết quả, 1.232 người lao động đã được tuyển dụng trực tiếp ngay tại sàn.
Về công tác an sinh, Trung tâm đã thực hiện chi trả trợ cấp thất nghiệp cho 5.300 trường hợp với tổng số tiền lên tới 201,3 tỷ đồng. Đây là nguồn hỗ trợ tài chính thiết thực giúp người lao động vượt qua khó khăn trước mắt.
Bên cạnh đó, giải pháp dài hạn là đào tạo nghề cũng được chú trọng. Trong tháng, đã có 42 người lao động thất nghiệp được hỗ trợ kinh phí học nghề (tổng số tiền 165,7 triệu đồng). Dù con số này còn khiêm tốn so với tổng số người thất nghiệp, nhưng đây là hướng đi bắt buộc để người lao động – đặc biệt là nhóm trung niên – có thể "nâng cấp" bản thân, trang bị kỹ năng mới để không bị bỏ lại phía sau trong cuộc đua với máy móc và AI./.
