Hỗ trợ người lao động trong thời gian bảo lưu BHXH chờ hưởng lương hưu sẽ là giải pháp góp phần hạn chế tình trạng rút BHXH một lần
Các mục tiêu khi xây dựng dự án Luật BHXH (sửa đổi) là bảo đảm an sinh xã hội cho người dân; sửa đổi các vướng mắc, bất cập từ thực tiễn thi hành Luật BHXH năm 2014 và Nghị quyết 93/2015/QH13; mở rộng, gia tăng quyền, lợi ích, tạo sự hấp dẫn để thu hút người lao động (NLĐ) tham gia BHXH. Đồng thời, bảo đảm tốt nhất quyền lợi cho NLĐ đang làm việc và người hưởng lương hưu.
Còn bỏ sót đối tượng
Chị Nguyễn Thảo Phương, công nhân (CN) một công ty may mặc tại huyện Hóc Môn (TP HCM), cho rằng mục tiêu của dự án Luật BHXH (sửa đổi) dường như đang bỏ sót chính sách đối với NLĐ đang bảo lưu BHXH - điều mà chị và nhiều NLĐ khác đang quan tâm.
Tham gia BHXH từ năm 20 tuổi, đến nay chị Phương đã có hơn 18 năm đóng BHXH. Với thực tế tại nơi làm việc ít có CN trụ được quá tuổi 45, chị Phương nhẩm tính nếu đến độ tuổi đó chị đã đóng BHXH được 27 năm, đủ số năm để hưởng chế độ hưu trí, song phải chờ 15 năm nữa mới đủ tuổi nghỉ hưu. Trong thời gian dài chờ hưởng lương hưu, có khả năng chị sẽ gặp khó khăn về thu nhập khi không thể tìm được việc làm mới, đồng thời phải đối mặt với nguy cơ cao mắc bệnh nghề nghiệp khi trải qua thời gian dài làm công việc nặng nhọc, độc hại.
Thực tế, tại dự thảo Luật BHXH (sửa đổi) đã có bổ sung thêm chế độ trợ cấp hằng tháng đối với người chưa đủ điều kiện hưởng lương hưu, song chỉ áp dụng với NLĐ đủ tuổi nghỉ hưu nhưng không đủ điều kiện hưởng lương hưu (đóng BHXH chưa đủ 15 năm) và chưa đủ tuổi hưởng trợ cấp hưu trí xã hội (dự kiến 75 tuổi). Theo đánh giá của NLĐ và các chuyên gia, quy định này còn chung chung, chưa cụ thể về thời gian đóng BHXH, mức hưởng… nên chưa hấp dẫn NLĐ.
Những khoảng trống cần lấp
Ngoài mở rộng diện bao phủ, BHXH tự nguyện cũng giúp cho NLĐ kéo dài thời gian đóng BHXH để đủ điều kiện hưởng chế độ hưu trí, thay vì rút BHXH một lần khi có quá trình tham gia ngắn. Song, thời gian qua, chính sách BHXH tự nguyện chưa hấp dẫn NLĐ do mức đóng cao, chế độ hưởng chưa hấp dẫn. Tại dự thảo Luật BHXH (sửa đổi) lần này, chính sách BHXH tự nguyện đã có sự điều chỉnh theo hướng tăng quyền lợi (thêm chế độ thai sản) nhưng theo các chuyên gia vẫn còn khoảng trống và bất cập so với BHXH bắt buộc.
Mặt khác, dự thảo luật cũng đang có sự phân biệt trong quy định chế độ trợ cấp mai táng. Theo đó, người tham gia BHXH tự nguyện phải đóng BHXH từ 60 tháng trở lên mới được hưởng chế độ, trong khi nếu tham gia BHXH bắt buộc chỉ đóng 12 tháng trở lên
