Thị trường lao động Hà Nội tháng 9/2025 ghi nhận những tín hiệu trái chiều. Trong khi làn sóng nộp hồ sơ hưởng trợ cấp thất nghiệp mới có dấu hiệu hạ nhiệt, thì số lượng người chính thức rời bỏ thị trường và nhận trợ cấp lại tăng lên. Đáng báo động, nhóm lao động trụ cột trong "độ tuổi vàng" (25-40 tuổi) vẫn đang là đối tượng chịu tổn thương lớn nhất.
1. Giải mã "nghịch lý": Hồ sơ nộp giảm, nhưng số người nhận tiền vẫn tăng
Theo số liệu tổng hợp, tình hình thực hiện chính sách bảo hiểm thất nghiệp (BHTN) trong tháng 9/2025 đang cho thấy những diễn biến phức tạp đan xen giữa tích cực và thách thức.
Điểm tích cực đầu tiên là "đầu vào" của thất nghiệp đã giảm. Trong tháng 9, Trung tâm tiếp nhận 6.136 hồ sơ đề nghị hưởng trợ cấp, giảm đáng kể (675 trường hợp) so với con số 6.811 hồ sơ của tháng 8. Số liệu này là một chỉ báo quan trọng, cho thấy làn sóng cắt giảm nhân sự ồ ạt có thể đang chững lại, thị trường việc làm bắt đầu có dấu hiệu bình ổn hơn khi bước vào giai đoạn cuối năm.
Tuy nhiên, ở chiều ngược lại ("đầu ra"), số người chính thức có quyết định hưởng trợ cấp thất nghiệp lại tăng nhẹ. Cụ thể, cơ quan chức năng (Sở Nội vụ/Sở LĐTBXH) đã thẩm định và ra quyết định cho 5.404 trường hợp (tăng 164 hồ sơ so với tháng trước). Tổng số tiền hỗ trợ chi trả lên tới 201,1 tỷ đồng.
Sự gia tăng này phản ánh thực tế về độ trễ trong xử lý hồ sơ. Lượng hồ sơ tồn đọng từ đợt cao điểm tháng trước nay mới được giải quyết xong. Đồng thời, nó cũng nhắc nhở rằng dù số người mất việc mới có giảm, nhưng số lượng người "thực sự thất nghiệp" và cần hỗ trợ tài chính để duy trì cuộc sống vẫn đang ở mức rất cao.
2. "Độ tuổi vàng" và Lao động nữ: Hai vùng trũng của thị trường
Phân tích sâu hơn về cơ cấu nhân khẩu học của người thất nghiệp tháng 9, bức tranh thị trường hiện lên rõ nét với những mảng màu xám tập trung vào nhóm lao động chủ chốt.
Lao động nữ vẫn chiếm đa số: Mặc dù tỷ lệ có giảm nhẹ so với tháng trước, nhưng lao động nữ vẫn chiếm tới 61,1% tổng số người được duyệt chi trả trợ cấp. Điều này cho thấy trong các đợt tái cấu trúc hoặc cắt giảm nhân sự, phụ nữ vẫn là nhóm đối tượng dễ bị tổn thương hơn, có thể do đặc thù ngành nghề (dệt may, da giày, lắp ráp...) hoặc các rào cản về gia đình.
Gánh nặng trên vai nhóm "Tuổi vàng": Đáng lo ngại nhất là nhóm lao động trong độ tuổi từ 25-40 tuổi. Đây được coi là độ tuổi "chín" nhất về nghề nghiệp, sức khỏe và là trụ cột kinh tế chính của các gia đình. Tuy nhiên, nhóm này lại chiếm tỷ trọng lớn nhất trong số người thất nghiệp với 3.406 người. Việc nhóm lao động này mất việc không chỉ ảnh hưởng đến kinh tế cá nhân họ mà còn tác động tiêu cực đến sức mua của thị trường và an sinh xã hội chung.
3. Xu hướng lo ngại: Áp lực lan rộng ra "hai đầu" độ tuổi
Bên cạnh nhóm chủ chốt, báo cáo tháng 9 cũng chỉ ra một xu hướng dịch chuyển đáng chú ý: Số người hưởng trợ cấp ở cả hai nhóm tuổi dưới 24 và trên 40 đều tăng lên.
Đối với nhóm dưới 24 tuổi (Gen Z): Sự gia tăng này cho thấy áp lực cạnh tranh khốc liệt đối với lao động trẻ mới gia nhập thị trường. Thiếu kinh nghiệm và kỹ năng thực chiến khiến họ dễ bị đào thải sớm hoặc khó tìm được công việc ổn định ngay từ đầu.
Đối với nhóm trên 40 tuổi: Đây là nhóm đối tượng chịu rủi ro từ "làn sóng công nghệ". Như các phân tích trước đó, áp lực từ chuyển đổi số và tự động hóa khiến lao động trung niên gặp khó khăn trong việc thích nghi, và một khi đã mất việc, hành trình tìm kiếm cơ hội mới của họ gian nan hơn rất nhiều so với người trẻ.
4. Nỗ lực kết nối: Không để người lao động "đơn độc"
Trước bối cảnh đó, các giải pháp hỗ trợ quay lại thị trường lao động đang được đẩy mạnh. Trong tháng 9, bên cạnh việc chi trả trợ cấp, Trung tâm DVVL Hà Nội đã tiếp nhận và giải quyết việc làm thông qua 8.700 lượt hồ sơ thông báo tìm kiếm việc làm hàng tháng.
Đặc biệt, công tác hỗ trợ học nghề – chiếc "cần câu" quan trọng nhất – cũng được chú trọng. Đã có 54 người lao động thất nghiệp được nhận quyết định hỗ trợ học nghề với tổng kinh phí 222,7 triệu đồng. Dù con số này còn khiêm tốn so với tổng số người thất nghiệp, nhưng đây là tín hiệu cho thấy người lao động đang dần ý thức được tầm quan trọng của việc chuyển đổi kỹ năng để tái gia nhập thị trường bền vững hơn./.
