Trung tâm Dịch vụ việc làm Hà Nội vừa chính thức phát hành Bản tin "Bức tranh việc làm" dành cho học sinh trung học và gia đình. Ấn phẩm không chỉ phác họa toàn cảnh thị trường lao động Thủ đô với thu nhập bình quân gần 11 triệu đồng/tháng mà còn công bố những số liệu "giật mình" từ khảo sát học sinh năm 2025: Gần 50% học sinh THCS không chắc chắn về năng lực bản thân và hơn 80% chịu ảnh hưởng từ gia đình khi chọn nghề.
Thị trường lao động Hà Nội: Cơ hội rộng mở trong kỷ nguyên số
Trong bối cảnh nền kinh tế Thủ đô đang chuyển mình mạnh mẽ, Bản tin đã cung cấp những dữ liệu vĩ mô quan trọng giúp phụ huynh và học sinh định hình rõ bối cảnh. Năm 2024, lực lượng lao động từ 15 tuổi trở lên tại Hà Nội đạt 4,15 triệu người, với thu nhập bình quân của người làm công hưởng lương là 10,94 triệu đồng/tháng (tăng 9% so với năm 2023).
Đáng chú ý, thị trường đang chứng kiến sự lên ngôi của các xu hướng mới như Kinh tế xanh (năng lượng tái tạo, nông nghiệp bền vững), Kinh tế sáng tạo (nội dung số) và cơn khát nhân lực dữ liệu (Data Analyst, kỹ sư AI). Đây là những "tín hiệu" quan trọng để học sinh cân nhắc khi đặt bút chọn nguyện vọng, thay vì chỉ đi theo các lối mòn truyền thống.
Thực trạng đáng lo: Học sinh "mù mờ" về bản thân, thụ động trong hướng nghiệp
Một trong những điểm nhấn quan trọng nhất của ấn phẩm là kết quả khảo sát thực tế trên học sinh Hà Nội năm 2025. Số liệu cho thấy một "khoảng trống" lớn về nhận thức bản thân:
Ở cấp THCS, chỉ có 6,9% học sinh thường xuyên tự đánh giá điểm mạnh của mình, trong khi có tới 50% hiếm khi làm việc này.
Về sự tự tin, gần 50% học sinh THCS thừa nhận "biết nhưng không chắc lắm" về năng lực nổi trội của bản thân.
Sự thiếu hụt về tự nhận thức dẫn đến việc định hướng nghề nghiệp trở nên cảm tính. Có tới 65,7% học sinh THCS chưa xác định được ngành nghề muốn theo đuổi. Ngay cả ở cấp THPT, dù 63,5% đã có định hướng, nhưng chỉ có 16,1% cảm thấy "rất tự tin" vào sự lựa chọn đó.
Gia đình - "Người khổng lồ" chi phối quyết định
Khảo sát cũng chỉ ra rằng, trong hành trình chọn nghề, "trái tim" của học sinh vẫn nghe lời gia đình nhiều hơn là lý trí nhìn vào nhu cầu xã hội. Cụ thể, 83,4% học sinh THCS và hơn 63% học sinh THPT thừa nhận chịu ảnh hưởng từ ý kiến gia đình.
Trong khi đó, việc chủ động tìm hiểu thông tin từ thị trường lao động vẫn còn hạn chế. Phần lớn học sinh chỉ tìm hiểu ở mức "thỉnh thoảng" (53,5% ở THPT). Đáng báo động hơn, có tới 61,8% học sinh THCS "hiếm khi" hoặc "không bao giờ" tham gia các hoạt động trải nghiệm hướng nghiệp thực tế.
Lời giải nào cho bài toán hướng nghiệp?
Trước thực trạng trên, Bản tin "Bức tranh việc làm" không chỉ dừng lại ở các con số thống kê mà còn đưa ra các hàm ý chính sách và giải pháp cụ thể. Trung tâm Dịch vụ việc làm Hà Nội khuyến nghị các nhà trường cần đổi mới hướng nghiệp thông qua trải nghiệm thực tế, các buổi talkshow với người thành công và tích hợp kỹ năng mềm vào chương trình học.
Đối với phụ huynh, ấn phẩm nhắn gửi thông điệp hãy trở thành "đối tác" của con, cập nhật thông tin đa chiều thay vì áp đặt kinh nghiệm cũ.
Bản tin hiện được cung cấp miễn phí, phụ huynh và học sinh có thể tải về để có cái nhìn toàn diện và chuẩn bị hành trang tốt nhất cho tương lai.
